پتینه کاری چیست؟
آشنایی با پتینه کاری و انواع آن
پتینه کاری چیست؟
پتینه کاری امروزه یکی از سبک های نقاشی ساختمان جهت زیباسازی دیوارها و سطوح داخلی از جمله سقف ها می باشد که توانسته به مرور جای خود را در صنعت ساختمان باز کرده و علاوه بر زیبایی، هنر پتینه را نیز معرفی نموده است.
هنر پتینه از ایتالیا سرچشمه گرفته و به مرور در بسیاری از کشورهای مختلف جهان گسترش یافت، این نوع هنر با ورود به ایران توانسته با هنر چند هزار ساله این کشور درهم آمیخته و امروزه به عنوان یکی از هنرهای پیشرو ایرانیان بشمار آید. بطورکلی پتینه را بر اساس نوع متریال، سبک، طرح و بافت به دسته های گوناگون تقسیم می کنند که هریک از این موارد، خود تعاریف و ویژگی های خاص خود را دارا می باشند که در ادامه به توضیح برخی از آنها خواهیم پرداخت.
دسته بندی پتینه ها بر اساس متریال به سه دسته پلاستر ـ رنگ روغن و رنگ اکرلیک تقسیم می شوند که به شرح ذیل می باشند.
پتینه پلاستر
این نوع پتینه خود به دو گروه صاف یا فلت و برجسته تقسیم می شوند.
پلاست در لغت به معنای خمیر یا اندود است که در حرفه پتینه و نقاشی بدین گونه تعریف می شود که کار، توسط خمیر اجرا شده و همچنین پیگمنت های رنگی مربوطه جهت رنگ دهی به خمیرهای پایه استفاده می شوند. این نوع پتینه خود به دو گروه صاف یا فلت و برجسته تقسیم می شوند.
پتینه پلاستر گروه فلت، دارای پوششی با کیفیت بالا، ظاهری آنتیک و شبیه به سنگ مرمر می باشد که با وجود طیف رنگی گسترده اش طراحی محیط را کاملاً لوکس می نماید ضمن اینکه کاربرد این هنر در محیط هایی چون لابی هتل ها و رستوران های مجلل کاربرد بالایی دارد.
در پتینه برجسته نیز از نوعی خمیر مخصوص بنام تکسچر جهت ایجاد حجم روی دیوار یا اجسام استفاده می شود که از نوعی رزین آکریلیک پایه با افزودنی های مرتبط می باشد؛ این محصول دارای رنگ و حالت خمیری با خاصیت بافت پذیری و ضخامت پذیری بالا است که زمان خشک شدن آن طولانی نیست.
پتینه رنگ روغن
متریال این نوع پتینه رنگ های روغنی در سه حالت براق، نیمه براق و مات می باشند که عموماً نوع براق آن به عنوان رنگ نهایی روی چوب و دو نمونه دیگر را علاوه بر چوب روی دیوارها نیز اجرا می شوند، البته لازم به ذکر است که این متریال در پتینه کاری مجسمه یا روی چوب متداول بوده و بدلیل قابلیت شست و شویی این نوع رنگ طرفداران خاص خود را دارا می باشد.
پتینه اکرلیک
این نوع پتینه کاری برخلاف ایران، در کشورهای اروپایی و روسیه بسیار متداول می باشد، این در صورتیست که اجرای آن دارای تکنیک های کلاسیک و گسترده ای است.
پتینه اکرلیک نسبت به سایر پتینه ها دارای مزیت هایی می باشد که می توان به ضدحساسیت، فاقد سرب و همچنین سرعت بالای آن در اجرا اشاره نمود، از دیگر ویژگی آن عدم بوی رنگ بدلیل پایه آب بودن اکرلیک می باشد.
انواع پتینه بر اساس سبک عبارتند از :
مدرن
در این سبک محدودیتی در طرح ها نیست و عموماً از رنگ های ملایم و ابروبادی برای پس زمینه؛ و از طرح های مختلف گل و فرشته به عنوان الگوی پوششی استفاده می شود، ضمن اینکه بافت و رنگ ها در این سبک از پتینه بسیار متفاوت می باشد.
لازم بذکر است که این تخصص قابل اجرا روی هر سطحی می باشد؛ از دیوار گچی، رنگ خورده و کاغذدیواری شده گرفته تا سطوح چوبی یا لوازم خانه و ستون ها.
کلاسیک
این سبک بر خلاف مدرن تلاش کرده تا با هنر کهنگی، کاملاً فضایی قدیمی و کلاسیک ایجاد کند، عموماً نقش و تصاویر این نوع پتینه با کمک ورق طلا مزین شده و رنگ های پس زمینه آن نیز کلاسیک و سنگین (همچون سبز زمردی یا آبی درباری) هستند، ضمن اینکه نقوش آجر یا ترک کاربرد زیادی در این سبک دارند که برای کشیدن طرح های این تخصص می توان از روغن مخصوص شاپان کاری استفاده نمود.
لازم بذکر است که امروزه علاوه بر روش های قدیمی، با استفاده از تکنیک های مختلف همچون پتینه کاری با پارچه، رنگ برداری، پتینه با اسفنج و... در انواع سبک ها اجرا می گردد.
از مزایای پتینه در نمای داخلی ساختمان می توان به موارد زیر اشاره نمود...
▪ قابل شست و شو
▪ قابل ترمیم
▪ قدرت ماندگاری بالا
▪ قابلیت اجرا بر روی تمامی سطوح
▪ بافت نامنظم و طبیعی
▪ طرح های مختلف با توجه به سلیقه شخصی
▪ قابلیت پوشش ترک ها و مشکلات دیوار
یکی از اهم مواردی که در طراحی و دیزاین دکوراسیون داخلی باید مورد توجه قرار گیرد استفاده از انواع هنر پتینه می باشد اما در نظر داشتن تناسب سبک دکوراسیون داخلی با تک تک آیتم ها بسیار حائز اهمیت است، به همین جهت در ادامه با برخی دیگر از آیتم های این هنر آشنا خواهیم شد.
موتیف چیست؟
موتیف سبکی در طراحی داخلی است که فضاهای کلاسیک ایجاد میکند و یکی از انواع طرح های هنر پتینه می باشد که در دیزاین دیوار و سقف کاربرد فراوانی دارد. استفاده از تن رنگی آبی، طوسی، سفید، مسی و همچنین ورق طلا یا ورق نقره، از مشخصات این سبک می باشد.
نقشمایه یا موتیف، به صورت الگو یا تصویر، در بافت یک اثر هنری به کار رفته و گاه تکرار میشود و این درحالیست که دقت و ظرافت در این نوع طراحی ها شاخصه مهمی می باشد ضمن اینکه، الگوهای اسلیمی (نقش های تزئینی به شکل گیاه با ساقه های مارپیچ) از جمله طیف وسیع موتیف بشمار می رود که و در تزئینات، کتیبهها و برخی دیگر از کارهای نقاشی ترسیم میشود.
در پتینه موتیف، طرح های اسلیمی نقش حاشیه و کادر را در تزئینات، کتیبه ها و... دارند که امروزه به سبک مدرن، این طرح ها، خود در نقش یک نقاشی موتیف در سقف ها به تصویر کشیده می شوند.
هنرهای موتیف را می توان به دو سبک اجرا نمود.
▪ با استفاده از الگو و شابلون؛ که در این روش گل های اسلیمی، با توجه به سلیقه کارفرما و پیمانکار در نرم افزارهای طراحی آماده و توسط دستگاه های برش لیزری بصورت شابلون آماده اجرا می شوند.
▪ طراحی و نقاشی بصورت دستی؛ این روش زمان و هزینه زیادی می طلبد چراکه هنرمند نقاش طرح مورد نظر را بصورت دستی، روی سطح نقاشی کرده و سپس با رنگ های دلخواه رنگ آمیزی می کند.
ورق طلا چیست؟
ورق طلا یک لایه بسیار نازک با ضخامت در حد میکرون بوده که به دو دسته ورق طلای فلزی و ورق طلای مایع تقسیم می شود.
ورق طلای فلزی
دسته اول لایه نازک فلزی است که بسته به رنگ و جنس ورق طلا با ترکیب متفاوتی از فلزاتی همچون طلا، مس، نقره، پالادیوم و پلاتین تشکیل شده و به دو صورت عیاردار و تزیینی در بازار عرضه می شود. ورق طلای عیاردار دارای درصدی طلای خالص می باشد و بسته به مقدار عیار، قیمت بالاتری نسبت به نوع تزئینی خود دارد. از ویژگی ورق طلاهای فلزی می توان علاوه بر براقیت، به قابلیت استفاده آن برروی هر سطح با هر اندازه و جنسی اشاره کرد ضمن اینکه برای نصب نیاز به چسب مخصوص دارند و عمر این ورق ها بسته به کیفیت متریال و استفاده اصولی، متفاوت می باشد.
▪ ورق طلاهای پایه فلز تزئینی معمولا دارای ابعاد 20*20، 16*16، 12*12 و 8*8 می باشند.
ورق طلای مایع
و اما ورق طلای مایع جزء متریال هایی است که عمر چندانی از ساخت و ابداع آن نمیگذرد. این ماده حلال آب بوده و توسط آن رقیق و قابل استفاده می شود ضمن اینکه رنگی بسیار نزدیک به ورق طلای فلزی دارد. و اما از جمله تفاوت عمده و ورق طلای مایع نسبت به فلزی این است که ورق های مایع بسته به کاربردشان کدبندی شده و قابل استفاده هستند ضمن اینکه نیاز به چسب مخصوص ندارند و بوسیله قلمو بر روی انواع سطوح قابل اجرا هستند.
بطور کلی ورق طلاها، درنقاشی ساختمان با توجه به سبک و دکوراسیون داخلی ساختمان در پتینه کاری، گچبری ها، فریم انواع قاب ها و... قابل استفاده می باشد.
کلام آخـر
اگر قصد بازسازی و نوسازی منزل خود را دارید، پتینه کاری می تواند ضمن زیبایی، با ویژگی دوام و پایداری بالایی که دارد، گزینه مناسبی باشد همچنین، شما بزرگواران می توانید در صورت تمایل، برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه و یا انتخاب طرح مناسب پتینه، با مشاورین و طراحان گروه معماری بیست و یک در تماس باشید.