آیا امکان گچبری بر روی کناف وجود دارد؟
گچبری چیست و بررسی انواع آن، همچنین روش اجرای گچبری بر روی سقف کاذب کناف
مقدمه
از دیرباز استفاده از گچبری برای انواع ساختمان های مسکونی یا تجاری مورد توجه اکثر معماران و عموم مردم جامعه بوده است که همواره سعی می کردند با استفاده از اجرای میلگرد، جوشکاری یا رابیس بر روی سقف یا دیوار؛ فضا را با هنر گچبری از حالت ساده و یکنواخت خارج نمایند؛ اما همانطور که می دانید گچبری به شیوه سنتی نیاز به صرف زمان زیاد و هزینه بالایی دارد که امروزه معماران و طراحان دکوراسیون از نوع دیگر آن استفاده می کنند که کناف نام دارد.
گچبری یکی از هنرهای تزئینی وابسته به معماری بوده که برای نمای بیرونی و داخلی ساختمان اجرا می گردد؛ این هنر قدمتی بسیار طولانی دارد که با گذشت زمان نه تنها کمرنگ نشد بلکه در هر دوره زمانی، شکل و شیوه مخصوص به خود را داشته و در دکوراسیون داخلی منازل، ادارات و شرکت ها بکار گرفته اند، بطورکلی در سبک های سنتی، مدرن، کلاسیک و نئوکلاسیک دسته بندی می شود که در این بخش سعی داریم تا با ارائه توضیحات تخصصی در این مورد و اینکه آیا امکان اجرای گچبری بر روی کناف وجود دارد یا خیر را مورد بررسی قرار دهیم.
معرفی انواع گچبری
در گچبری، با گچ و هنر دست گچکار طرح ها و اشکال خاص و زیبایی در نمای داخلی و خارجی ساختمان ها خلق می شود، ضمن اینکه این هنر انواع مختلفی را دارا می باشد که در ذیل بدان ها اشاره خواهیم کرد:
گچبری سنتی
این نوع گچبری دارای طرح هایی پر از جزئیات ظریف و شلوغ می باشد که در آن رنگ از جایگاه خاصی برخوردار است به طوریکه استفاده از رنگ هایی همچون طلایی، قرمز و سبز بسیار معمول می باشد.
سبک های گچبری سنتی عبارتند از
· گچبری معرق: ( ابتدا ملات گچ رنگی را به شکل دلخواه می بریدند و قطعات بریده شده را مانند پازل کنار هم می چیدند سپس ملات گچ سفید را پشت آن می ریختند تا زمینه کار یک دست شود)
· گچ بری لایه ای: (از چند لایه گچ استفاده می کنند که هرکدام رنگ متفاوتی دارد پس از کشیدن لایه های گچ رنگی، با ابزار گچبری طرح های مورد نظر را در آورده و اجرا می کردند.)
· گچبری کلوخی: (این نوع گچبری با نفوذ فرهنگ غربی در ایران وارد معماری ایرانی شد.)
· گچبری هشته یا برهشته: (واژه برهشته همان برجسته است و نشان می دهد در این سبک خطوط و طرح ها ی گچبری به صورت برجسته تر از دیوارها توسط استادکار با متریال گچ + چسب چوب اجرا می شوند.)
گچبری مدرن
این سبک با طراحی ها و خطوط ساده شناخته می شود و معمولا فقط از خطوط راست و زاویه های قائمه یا خطوط نرم و منحنی استفاده می کنند و تلفیق هر دوی این خطوط در یک فضا بسیار نادر است، در این سبک، تزئیناتی که با گچ ساخته می شوند می توانند پوشش خوبی برای فضاهایی باشند که تمایل به پنهان کردن آن ها داریم از طرف دیگر به کار بردن گچ بری در تلفیق با نورپردازی ماهرانه، جلوه هر دو کار را دوچندان می کند.
گچبری مدرن به دو صورت اجرا می شود که عبارتند از
1ـ اجرای گچبری در حین ساخت
2ـ قطعات گچبری پیش ساخته: (همان طور که از اسم آن مشخص می باشد قطعات پیش ساخته به صورت آماده در بازار وجود دارند)
گچبری کلاسیک
از خصوصیات بارز سبک گچبری کلاسیک شلوغ بودن تزئینات، به همراه کنده کاری ها و جزئیات بسیار زیاد است که الهام گرفته از گچبری های فرانسه و ایتالیا می باشد. این نوع گچبری عمدتا در سقف ها و یا سرستون های شلوغ و پرکار با رنگها، ورق طلا و یا پتینه کاری اجرا می شوند و فضای سنگین و مجللی را ایجاد می کنند.
این سبک عمدتا در فضاهای پذیرایی و قسمت هایی از منزل که دیزاین آنها به سمت فضاهای لوکس و اشرافی می رود استفاده می شود و در بخش هایی همانند نشیمن، اتاق خواب یا اتاق کودک و... کارایی چندانی ندارد.
گچبری های کلاسیک به همراه نورپردازی های ساده، فضای خانه را چشمگیرتر می کنند ضمن اینکه باید توجه داشت تا از زیاده روی و شلوغی بیش از حد خودداری شود.
گچبری نئوکلاسیک
طراحی داخلی فضاها در طول تاریخ تغییرات زیادی داشته است که گچبری نئوکلاسیک را می توان به نوعی مدرن شده سبک کلاسیک دانست به این صورت که در آن طرح ها به سمت انتزاعی رفته و دیگر شلوغی و پیچیدگی سبک کلاسیک ندارند.
از جمله ویژگی های گچبری نئوکلاسیک استفاده از رنگ های یکدست می باشد، درواقع در این سبک ابزارها یا بطور یکدست سفید رنگ هستند و یا نسبت به رنگ دیوار، تم رنگی کاملا مشخصی دارند ضمن اینکه سرعت اجرا نیز نسبت به دیگر سبک ها بیشتر می باشد.
بررسی تفاوت گچبری سنتی و ابزارهای پیش ساخته
پیش تر گفته شد؛ گچبری سنتی به دلیل جایگاه ویژه ای که در صنعت معماری دارد، با گذر زمان کمررنگ نشده و تنها بنا به دلایل مختلف، در برخی ساختمان ها بنا به خواست کارفرما و... جای خود را به ابزارهای پیش ساخته صنعتی داده است که در این بخش به تفاوت میان گچ بری سنتی و ابزارهای پیش ساخته می پردازیم.
همانطور که از اسم گچبری پیداست، مصالح مورد استفاده این هنر، گچ می باشد؛ و در گچبری به این سبک معماران زبردست، خود گچبری های طراحی شده را بصورت دستی پیاده سازی می کنند که این مستلزم زمان و هزینه زیادی می باشد و همچنین وزن زیاد اشکال ساخته شده باعث می شود تا قابلیت نصب در هرجا از ساختمان را نداشته باشد. همین عوامل باعث شده که امروزه ابزارهای پیش ساخته جایگزین روش های سنتی شوند چراکه این نوع ابزارها از وزن کمتری برخوردار هستند و همچنین قابلیت نصب بر روی سطوح رابیتس کاری و کناف را هم دارند.
از دیگر تفاوت های گچبری سنتی و ابزارهای پیش ساخته می توان به کاهش وزن مرده ساختمان، تنوع طرح و رنگ، قابلیت اجرا بر روی سطوح مختلف و... اشاره کرد ضمن اینکه می توان با استفاده از این گروه ابزارها، فضای مورد نظر خود را در طرح های کلاسیک، مدرن، نئوکلاسیک و سنتی طراحی کرد.
آیا بر روی کناف هم امکان گچبری وجود دارد؟
کناف نوعی سطح روکشدار گچی است که از نسل جدید گچ بشمار می رود که امروزه بدلیل نصب سریع و آسان، همچنین اجرای طرح های گوناگون بر روی آن مورد توجه بالایی قرار گرفته است؛ در گذشته با استفاده از اجرای میلگرد، جوشکاری یا رابیس بر روی سقف یا دیوار، طرح های گوناگون در ابعاد متفاوت گچبری انجام می گرفت و اکنون برخی با استفاده از ابزار گچبری روی کناف بدون نیاز به جوشکاری، اجرا می کنند.
باید توجه داشت کناف قادر به تحمل وزن بسیار بالا نیست وهمین عاملی شده تا جهت اجرای گچبری بر روی کناف، حتماً اصول اجرائی آن رعایت گردد، لازم بذکر است که این نوع گچبری به دو روش خشک و تر انجام می گیرد که در ادامه به توضیح آنها می پردازیم.
گچبری بر روی کناف به روش خشک
گچبری به روش خشک عموماً با ابزارهای پیش ساخته گچی، پلی یورتان یا پلی استایرن بوده که بوسیله چسب، منگنه یا میخ های ریز بر روی ساختار نصب می شوند ضمن اینکه باید در نظر داشت به واسطه تولید صنعتی این قطعات، سطح زیر کار باید کاملا ً صاف و گونیا باشد؛ همچنین لازم بذکر است، محاسبه این ابزارها بصورت متر طول است که بدلیل وزن پایین آن، اتصال و گیرایی خوبی با سقف کناف دارند. در ادامه باید اشاره نمود که عواملی دیگر همچون برش و نصب سریع و آسان، رنگپذیری و مقاومت بالای این نوع گچبری، بی تاثیر در انتخاب آن در این روش نمی باشد.
گچبری بر روی کناف به روش تر
در گچبری کناف به روش تَر یا خیس؛ این نکته را در نظر گرفت، که کناف، حتماً از نظر وزنی و زیرسازی مورد تقویت قرار گرفته و کار با استحکام بالا اجرا گردد.
در این روش، گچبری به وسیله گچ خیس و شابلون انجام می شود که همین عاملیست تا بدین نام شهرت یابد، بدینگونه که بعد از اجرای بتونه ماستیک یک لایه چسب پرفیکس (چسب تولیدی کناف) روی سطح مورد نظر کشیده وعموماً بدون نیاز به زخمی کردن سطح کناف، مراحل ایجاد گچبری انجام می گیرد، ضمن اینکه چسب پرلفیکس بصورت پودری و با ترکیب آب همانند بتونه بر روی سطح ماستیک اجرا می شود.
در نظر داشته باشید شرح اجرای کلی این نوع گچبری اینطور است که، در ابتدا باید نوار چسب جداکننده کناف (در یک یا چند ردیف) بر روی سطح سقف بصورت کاملاً لب به لب به نحوی که کل سطح تماس ابزار با سقف پوشیده شده و میان ابزار و سقف انفصال ایجاد شود.
بعد از این مرحله، با استفاده از ماله یا کاردک دندانه دار، یک لایه بتونه درزگیر کناف بصورت شانه ای بر روی سطح (در محدوده اجرای ابزار) اجرا و کاملاً موجگیری شود.
بعد از اتمام زیرسازی، گچ را آماده و به وسیله کشو ابزار ایجاد می شود، نکته قابل ذکر این است که بدلیل جذب پایین آب گچ در کناف نسبت به سطح گچی، ابزارزنی مقداری سخت تر و مقدار مصرف مایه گچ بیشتر خواهد بود در نهایت باید متذکر شد که بعد از زخم کردن کناف برای ابزارهای ورساچی یا تک فیتیله دیگر نیاز به زدن بتونه مجدد به سطح نیست.
نکته
اگر قصد زدن ابزار درشت را دارید باید با کمک لبه ماله یا کاردک، زخم های بزرگی روی کناف ایجاد نمایید، همچنین در صورت ایجاد ابزارهای درشت تر همچون گلویی (که اندازه 5 تا 10 سانت، پایین تر کار شود) باید برای استحکام بیشتر، از سازه های زیرکناف کمک گرفت؛ بدین شکل که در محل استادها، از مفتول یا پیچ های TN بلند استفاده گردد به نحوی که ضمن عبور از لایه های پوششی و نفوذ در سازه ها، بخشی از آن بیرون سطح کناف قرار گرفته و در صورت نیاز با سیمان یا گچ پوشیده شود.
کلام آخـر
برای گروه معماری داخلی بیست و یک بسیار مهم است که بهترین و بالاترین کیفیت را در خدمت رسانی به شما عزیزان داشته باشد، خدماتی که بتوانند سال های سال برای شما کارایی داشته باشند و هزینه های شما را در تغییر دکوراسیون ساختمانتان کاهش دهند به همین دلیل توصیه می کنیم قبل از اقدام به تغییرات داخلی و خارجی فضای مسکونی یا اداری خود، در هر زمان که نیاز داشتید با مشاوران ما تماس بگیرید.