سبک شناسی در معماری داخلی ساختمان

مقدمه

بطورکلی دکوراسیون (Decoration) در لغت فارسی به معنای چیدن، آراستن و مرتب کردن است. درواقع هماهنگ سازی اجزای داخلی یک ساختمان برای بهبود و دلنشین شدن فضا و همچنین بهینه سازی آن به صورت هنرمندانه را طراحی دکوراسیون داخلی می توان تعریف کرد، البته این فرایند هماهنگی بین رنگ ها، متریال، اجزای داخلی و... خواهد بود که برای ایجاد جلوه ای شکیل تر به محیط می باشد، ضمن اینکه می توان معماری داخلی را نوعی آفرینش فضا دانست که عملگرایی و کارآمد بودن در عین زیبایی مهم ترین هدف آن است.

نقش شناخت انواع سبک ها در معماری داخلی

در طراحی دکوراسیون داخلی همیشه پیروی از سبک های خاص می تواند به انسجام و هماهنگی بخش های مختلف کار کمک کند، ظاهری زیبا به آن داده و استفاده از آن فضا را بهبود ببخشد، همه عناصر اعم از عواطف احساسات مخاطبان، موقعیت مادی آنها و شیوه زندگیشان بر طراحی داخلی یک فضا تاثیر می گذارد همه چیز اعم از بیرون و درون، فضای بسته و باز، بریکدیگر تاثیر متقابل دارند.

اولین قدم برای ایجاد فضایی مناسب جهت زندگی و کار، برنامه ریزی برای طرح، فرم و شکل محیطی است که مناسب سلیقه، علاقمندی روحیات افراد باشد و مطلبی که قادر است در این زمینه نقش بسزایی را ایفا کند، شناخت سبک های مختلف طراحی داخلی می باشد.

معرفی مولفه های انتخاب سبک معماری داخلی

همانطور که گفته شد انواع سبک ها دارای ویژگی و عناصر گوناگونی هستند که ممکن است به مرور زمان تغییراتی در آنها ایجاد گردد، اما برخی سبک های اصیل در هر دوره ای همچنان مورد استقبال عمومی قرار می گیرند؛ بنابراین مسئله ای که باعث انتخاب یک سبک معماری داخلی توسط کارفرما یا طراح است دلالت بر مولفه های ذیل دارد.

·         شناخت نیازهای کارفرما بر اساس کاربری معماری (مسکونی یا تجاری بودن ساختمان)

·         شناخت کامل از انتخاب تجهیزات آماده و تجهیزات دست ساز کارگاهی

·         توجه به نیازهای اولیه و چیدمان نهایی فضای ساختمان

·         در نظر داشتن محدودیت فضا و مشخص نمودن هزینه ها

·         روشن سازی روند اجرا و پیروی از فرایند شکل گیری سبک انتخابی

·         توجه به گروه های سنی و مخاطبین اصلی فضای طرح ریزی شده

·         معرفی درست سبک طراحی داخلی به کارفرما با تصویرسازی بصری قبل از روند اجرا

·         درک درست از روانشناسی رنگ و نور در پردازش نیازهای سبک داخلی منتخب

سبک های رایج در معماری داخلی

باید توجه داشتف برخی از استایل ها در زمینه طراحی شباهت بالایی با یکدیگر دارند و همین عاملی است تا اشتباهاتی متداول در تشخیص آنها رخ دهد؛ از این رو گروه معماری بیست و یک  قصد دارد در این مقاله در جهت شناخت بیشتر انواع طراحی و سبک های رایج معماری داخلی ساختمان توضیحات کاملی را ارائه دهد.

برخی سبک های رایج معماری داخلی در جهان امروز عبارتند از...

·         سبک مدرن

·         سبک سنتی

·         سبک کلاسیک

·         سبک نئوکلاسیک

·         سبک مینیمالیسم

مفهوم معماری مدرن

سبک مدرن، یک مکتب یا جنبش معماری است که در طراحی داخلی با الهام از معماری اسکاندیناوی و آلمانی؛ پس از جنگ جهانی اول، در غالب سبک بین المللی ظاهر و بعد از جنگ جهانی دوم بصورت عمومی شناخته شد؛ معماران در این دوره معتقد بودند، این سبک بر اساس منطق، عقل گرایی و خردگرایی آغاز گردیده و سادگی را می توان یکی از شاخص و اِلمان های اصلی آن دانست.

لازم بذکر است که این دوره را می توان نقطه عطف تاریخ معماری دانست که زندگی بشر، بیش از پیش در حال پیشرفت و بروز شدن بوده است.

تاریخچه معماری مدرن

بعد از اتمام جنگ جهانی اول، عموم مردم تمایل به ترمیم شهرها و ساختمان سازی پیدا کردند و به عملگرایی، دوری از تزئینات و همچنین استفاده از مصالح بروز و پیش ساخته روی آوردند؛ از این رو بین سال های 1920 تا 1950 دوره ای است که ریشه های روشنگری و گسترش فناوری، در معماری ایجاد و بدینگونه مدرنیسم در معماری پدیدار گردید.

بطور کلی تاریخچه معماری مدرن شامل سه دوره به شرح ذیل می باشد:

دوره اولیه بین سال های 1650-1914 (قرن 18) بوده که تحت تاثیر روشنگری، انقلاب صنعتی را ایجاد نمود؛ همانطور که پیشتر گفته شد این دوره، استفاده از منطق و دانش (خردگرایی، عقل گرایی) را عاملی برای دقت در طراحی و تطابق شرایط معماری با صنعت می دانست و جهان را همچون یک ماشین برای زندگی می پنداشت.

با آغاز دوره دوم در اوایل قرن نوزدهم، بنا به اعتقادشان بر سادگی در سبک مدرنیسم؛ تمامی تزئینات و زرق و برق ها در معماری نیز حذف گردید.

دوره آخر مدرنیسم، از اوایل قرن بیستم آغاز شده و با باهاوس (مدرسه معماری آلمانی که هنر را با تکنولوژی ترکیب کرده بودند) رشد نمود.

ویژگی سبک مدرن در معماری داخلی

بطورکلی در معماری سبک مدرن فضا بسیار ساده، تک رنگ، براق و به دور از گچبری های مجلل و پرزرق و برق می باشد، و از طرفی دیگر از وجود نور طبیعی، برای بزرگتر جلوه دادن فضاهای کوچک استفاده می نماید که خود امری بسیار مهم تلقی می شود.

عموماً در طراحی داخلی مدرن، کاربرد رنگ ها بصورت طبیعی یا طیفی از رنگ های خنثی هستند ضمن اینکه استفاده رنگ های تیره خصوصاً مشکی در کنار سفید از محبوبیت خاصی برخوردار است، از دیگر ویژگی این سبک می توان به نظم خطوط و چیدمان لوازمی همچون دکوری های مینیمال، الیاف طبیعی و سایر متریال ساده و شیک اشاره نمود. از دیگر عناصر مهم در طراحی داخلی مدرن، اشکال هستند که معمولاً در این سبک از اشکال هندسی ساده تر همچون مستطیل و مربع استفاده می گردد و درصورت استفاده از منحنی، خطوط و اشکال نرم، صاف و صفحات شبکه ای می باشند، ضمن اینکه دایره و بیضی نیز می توانند کاربرد زیادی در این نوع طراحی داشته باشند. لازم به ذکر است که مصالحی همچون چوب و فلزات (براق) در سبک مدرن کارایی بسیار بالایی دارند به گونه ای که برخی طراحان از چوب به عنوان یک عنصر ارگانیک و زیبا در کفپوش، دیوارپوش و... استفاده می کنند تا جلوه خاصی را به فضا ببخشد.

تعریف سبک کلاسیک در معماری داخلی

طراحی داخلی به سبک کلاسیک در ابتدا بر اساس اهداف آرمانی امپراطوری یونان و روم (نظم، تقارن و تعادل) بنیانگذاری شد، عنصر اصلی در این سبک استفاده از نقطه کانونی در محدوده ایست که در آن تعادل بصری ایجاد شده باشد، ضمن اینکه متریال ها در این سبک باید طبیعی و باشکوه باشند و همچنین رعایت هماهنگی عناصر نیز با کلیت موضوع در سبک کلاسیک بسیار مهم و حائز اهمیت است.

یکی دیگر از تعاریف موجود در معماری کلاسیک برگرفته از سخنان معمار مشهور رومی با نام ویترویس (Vitruvious) است که وی سه قانون (استحکام و پایداری ساختمان ـ کاربردی بودن و پاسخ به عمکرد ـ زیبایی) را برای یک ساختمان بی نقص مطرح می کند.

سبک کلاسیک در معماری داخلی

طراحی داخلی با سبک کلاسیک با تجمل و توجه ویژه به جزئیات همراه بوده و در مقابل از تضاد و بی تناسبی بدور می باشد چراکه در این سبک عموماً اعتقاد بر تقارن، چیدمان منطقی با نظم دقیق است؛ از ویژگی های بارز این سبک ایجاد فضای اشرافی و سلطنتیست که هرکز از مد نیوفتاده و در تمام ادوار طرفداران خاص خود را دارد.

بطور کلی معماری کلاسیک، ساخت بنا را بر اصول ریاضیات، اشکال و قالب های هندسی با چیدمان منطقی و نظم دقیق تعریف می کند. همچنین طراحی داخلی در این سبک بی تناسبی و تضاد جایی ندارد و استفاده از رنگ های همچون طلایی، خاکستری، صدفی، بژ، کرم، نقره ای، زیتونی و شرابی قادر به ایجاد فضایی آرام و راحت می باشد؛ که علاوه بر آن از ویژگی بارز سبک کلاسیک استفاده از متریال های طبیعی و باشکوه همچون سنگ های کار شده یا ساده، پارکت های چوب طبیعی، کاغذدیواری، گچبری ، شیشه های قطور، لوسترهای کریستال، برنز، ورق طلا و... می باشند که نقش ویژه ای را در این نوع طراحی ایفا می کنند، مطلب لازم بذکر این است که این سبک هیچگاه از مد خارج نشده و در هر دوره زمانی از آن استفاده می شود

تعریف سبک نئوکلاسیک در معماری داخلی

سبک های طراحی اساس شکل گیری، نوآوری و خلاقیت در هر پروژه ای هستند که هرکدام بنا به تاریخچه پیدایش، تحولات و همچنین شخصیت های تاثیرگذار بر آن، دارای تعاریف خاصی بوده که مجموعه واحد از ویژگی ها و عناصر به هم مرتبط را شامل می شوند؛ لذا این سبک است که منجر به اتخاذ تصمیمات طراحی شده تا طراح با تکیه به ویژگی ها و عناصر شکل دهنده آن، تمایلات و خواسته های کاربر را برآورده کند.

اگر بخواهیم نئوکلاسیک را در یک جمله تعریف می کنیم، می توان عنوان کرد: نئوکلاسیک، ترکیبی از تمایلات مدرن با ویژگی های کلاسیک است. این سبک عموماً مورد توجه افرادی است که دارای روحیه ای بانشاط هستند و همواره به دنبال دنیایی از رنگ ها در محیط مسکونی یا تجاری خود می باشند.

از مزیت این سبک نسبت به کلاسیک میتوان به عدم محدودیتی در استفاده از متریال، اکسسوری و مبلمان اشاره نمود با این وجود نئوکلاسیک از اصول خاص خود تبعیت می کند، ضمن اینکه باید اضافه کرد در نئوکلاسیک شاهد برخی از عناصر مینیمال بوده و ساده بودن نیز یکی از عناصر مهم رعایت شده در آن به حساب می آید. 

سبک نئوکلاسیک در معماری داخلی

طراحی داخلی به سبک نئوکلاسیک نخستین بار در سال 1750 در انگلستان و فرانسه مورد توجه قرار گرفت؛ نئوکلاسیک جزو یکی از سبک های پرطرفدار در اروپا و همچنین آمریکای لاتین بوده که در سالیان اخیر نیز طراحان داخلی ایرانی بدان توجهی ویژه نشان داده اند.، در واقع این سبک در معماری داخلی، تعبیری مدرن از سبک دکوراسیون کلاسیک بوده که دارای ویژگی های خاص خود می باشد.

در نئوکلاسیک اغلب از متریال های طبیعی همچون چوب و سنگ استفاده می شود که به همراه فلز، ترکیبی ساده در عین حال لوکس را ایجاد می کند، همچنین عموماً دیوارها و فضای داخلی در این سبک با قالب و تابلوهایی با اشکال و خطوط ساده تزئین شده و گاهاً می توان به عنوان جایگزین از کاغذهایی با رنگ های خنثی، ساده و یا با نقوش گل نیز استفاده کرد.

ضمن اینکه از دیگر ویژگی مهم این سبک می توان به نورپردازی با رعایت اصل تقارن اشاره نمود؛ بدینگونه که هنگام تامین نور با نورپردازی مصنوعی در سقف ها باید تعداد و محل قرارگیری لامپ ها متقارن باشند.

سبک سنتی در معماری داخلی

سبک سنتی در طراحی داخلی یادآور هنر معماران اصیل ایران زمین می باشد؛ امروزه عموماً در طراحی دکوراسیون داخلی از سبک های مدرن و کلاسیک استقبال بیشتری می شود اما هنوز استفاده از یک فضای سنتی اصیل، شیرینی خاص و دلچسبی برای افراد به همراه دارد.

از نشانه های اصلی این سبک می توان به استفاده زیاد از مواد، متریال، اِلمان، الگو و طرح های طبیعی و الهام گرفته از طبیعت اشاره نمود؛ همچنین تناسبات دقیق فضا، بکارگیری منطق و حکمت در معماری داخلی و خارجی فضا، رعایت محاسبات دقیق فنی، فرم ها و پوشش های مناسب، تزئینات گوناگون و متعدد، استفاده از اشکال منظم هندسی از دیگر نشانه های اصلی سبک سنتی بشمار می روند که همه و همه در عین سادگی در کنار هم باعث خلق فضایی باشکوه شده اند.

سبک سنتی در دکوراسیون داخلی از نقطه کانونی استفاده می کند؛ بدینگونه که بعد از انتخاب کانون مورد نظر، سایر المان ها و تقارن با این نقطه چینش می شوند، این نقطه کانونی در سبک سنتی می تواند یک المان فاخر همچون شومینه، پرده، مبل بزرگ یا عناصری دیگر از این دست باشد. ضمن اینکه در معماری سنتی تنوع رنگ موجود در فضا بسیار قابل توجه بوده، عموماً برای دیوارها از رنگ های خنثی استفاده می شود و سایر المان های موجود در محیط را از طیف رنگ های قوی و پرانرژی انتخاب می کنند؛ لازم بذکر است که بهره گیری از لوازم سنتی با رنگ های زیبا نیز جذابیت فضا را دوچندان می کنند.

سبک مینیمالیسم در معماری داخلی
سبک مینیمال از آن دسته سبک هایی است که هیچ گاه قدیمی نشده و همیشه طرفداران خاص خود را دارد؛ مینیمال در معماری داخلی با نهایت صحت و دقت می باشد و هیچ چیزی بیش از حد و زیادی نیست، بدون زمینه ای گزاف و مجلل، همانطور که
از نامش مشخص است، تاکید این سبک بر سادگی و بی آلایشی است.

از مشخصه رنگ های مورد استفاده در این سبک تیرگی یا روشنی زیاد آن یا در مواردی توجه به رنگ های درخشان و نمایشی می باشد؛ ضمن اینکه اشکال هندسی همانند مربع، مستطیل و دایره از جایگاه ویژه ای در این سبک برخوردار هستند که البته لازم بذکر است سطوح و ظواهر همه چیز صاف، ساده، بدون جزئیات و بی آلایش است.

کلام آخـر

باید توجه داشت برخی از استایل ها در زمینه طراحی شباهت بالایی با یکدیگر دارند و همین عاملی است تا اشتباهاتی متداول در تشخیص آنها رخ دهد، از این رو گروه معماری بیست و یک پیشنهاد می کند درصورت تمایل برای دریافت مشاوره رایگان در خصوص طراحی داخلی ساختمان خود؛ با کارشناسان ما در تماس باشید تا در نهایت بهترین انتخاب و اجرای دکوراسیون داخلی را تجربه نمایید.